{"id":200,"date":"2025-08-14T12:02:25","date_gmt":"2025-08-14T10:02:25","guid":{"rendered":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/?p=200"},"modified":"2026-02-02T10:55:53","modified_gmt":"2026-02-02T09:55:53","slug":"kryptonim-lll-trzy-sciezki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/kryptonim-lll-trzy-sciezki\/","title":{"rendered":"Kryptonim LLL: trzy \u015bcie\u017cki"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Lifelong learning \u2013 uczenie si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie\u00a0 to znaczy tak\u017ce uczenie si\u0119 w r\u00f3\u017cnych okresach \u017cycia. Gdy dopiero wchodzimy w \u017cycie zawodowe, gdy ju\u017c mamy mniejsz\u0105 lub wi\u0119ksz\u0105 praktyk\u0119 zawodow\u0105, ale te\u017c gdy swoje ju\u017c przepracowali\u015bmy, \u017cegnamy si\u0119 z etatem, wchodzimy w tak zwany wiek poprodukcyjny. Cho\u0107by z tego powodu LLL musi mie\u0107 r\u00f3\u017cne formy, pasuj\u0105ce do naszej\u00a0 aktualnej sytuacji, potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci. Tych form jest mn\u00f3stwo, ale generalnie da si\u0119 w\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy podstawowe typy, trzy \u015bcie\u017cki prowadz\u0105ce do zwi\u0119kszania naszej wiedzy. I o nich w\u0142a\u015bnie b\u0119dzie dzisiaj mowa.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W unijnych dokumentach, tak\u017ce opracowaniach naukowc\u00f3w\u00a0 zajmuj\u0105cych ide\u0105 i praktyk\u0105 LLL wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 trzy modele kszta\u0142cenia: formalne, pozaformalne i nieformalne. Jak to rozumie\u0107?<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
Formalnie... <\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

T\u0119 pierwsz\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 wszyscy dobrze znany, bo mamy w kraju obowi\u0105zek szkolny i czy nam si\u0119 to podoba, czy nie,\u00a0 w wieku od 7 do 18\u00a0 lat musimy chodzi\u0107 do szko\u0142y. W ten spos\u00f3b przez kilkana\u015bcie lat pod\u0105\u017camy \u015bcie\u017ck\u0105 pierwsz\u0105, czy korzystamy z kszta\u0142cenia formalnego. Wiemy o co chodzi: to ca\u0142y system edukacyjny, organizowany przez pa\u0144stwo, sformalizowany, ustalony, wytyczany rytmem kolejnych szczeg\u00f3lnie wa\u017cnych moment\u00f3w: pierwsza klasa, egzamin \u00f3smoklasisty, matura… I przynajmniej do 18 roku \u017cycia \u2013 obowi\u0105zkowy. Niekt\u00f3rzy ko\u0144cz\u0105 na poziomie szko\u0142y ponadpodstawowej, inni kontynuuj\u0105 nauk\u0119 na uczelniach wy\u017cszych, ale to tak\u017ce element kszta\u0142cenia formalnego. Bywa, \u017ce czasem na \u015bcie\u017ck\u0119 kszta\u0142cenia formalnego si\u0119 wraca: gdy na przyk\u0142ad decydujemy si\u0119 na studia podyplomowe, albo gdy chcemy \u2013 ju\u017c pracuj\u0105c \u2013 odby\u0107 studia.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
...pozaformalnie...<\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u015acie\u017cka druga to kszta\u0142cenie pozaformalne, w pewnych wymiarach podobne\u00a0 do tego formalnego, ale te\u017c w innych znacz\u0105co si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105ce. Tak, jak w \u015bcie\u017cce formalnej, tu tak\u017ce mamy jakiego\u015b dostawc\u0119 us\u0142ug edukacyjnych i pewne ustalone przez niego zasady, na jakich mo\u017cna z tych us\u0142ug korzysta\u0107. Tym dostawc\u0105 mo\u017ce by\u0107 np. szko\u0142\u0105 j\u0119zykowa oferuj\u0105ca kursy j\u0119zykowe, firma organizuj\u0105ca specjalistyczne szkolenia, instytucja prowadz\u0105ca kursy doskonalenia zawodowego. Najcz\u0119\u015bciej wiedz\u0105, kt\u00f3r\u0105 zdobywamy w ten spos\u00f3b ma charakter uzupe\u0142niaj\u0105cy czy rozszerzaj\u0105cy nasze podstawowe\u00a0 umiej\u0119tno\u015bci i kompetencje.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
i nieformalnie<\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wreszcie \u015bcie\u017cka trzecia: kszta\u0142cenie nieformalne. Tak, jak w pozosta\u0142ych, musi by\u0107 intencjonalne: kszta\u0142cimy si\u0119, bo tak chcemy, bo uwa\u017camy, \u017ce b\u0119dzie to dla nas przydatne. Nie ma tu jednak szko\u0142y, do kt\u00f3rej chodzimy, kursu, kt\u00f3rego program\u00a0 realizujemy, nie ma te\u017c dostawcy gotowych us\u0142ug edukacyjnych. Na tej \u015bcie\u017cce sam proces uczenia ma najbardziej niesformalizowany charakter. To na przyk\u0142ad samokszta\u0142cenie, uczenie si\u0119 w rodzinie, w pracy, w r\u00f3\u017cnego typu spo\u0142eczno\u015bciach, w jakich funkcjonujemy. To najbardziej elastyczna forma, naj\u0142atwiej dopasowa\u0107 j\u0105 do naszych potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci, ale te\u017c wymagaj\u0105ca du\u017cej konsekwencji w dzia\u0142aniu, samodyscypliny, okre\u015blenia celu i sensownego planu, w jakim b\u0119dziemy do niego zmierza\u0107.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
PORADA NA DZI\u015a<\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zasada uczenia si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie, tak\u017ce po zako\u0144czeniu formalnej edukacji, r\u00f3\u017cnie jest nazywana. Dzi\u015b najcz\u0119\u015bciej u\u017cywa si\u0119 angielskoj\u0119zycznej nazwy \u201eLifelong Learning (LLL)\u201d. W u\u017cyciu jest tak\u017ce termin \u201eedukacja permanentna\u201d i szeroko stosowane wcze\u015bniej poj\u0119cie \u201ekszta\u0142cenie ustawiczne\u201d.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Autor: Ryszard Warta dla Projektu Kierunek – Rozw\u00f3j<\/p>

Fot. pl.freepik.com<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

#FunduszeEuropejskie<\/p>

\"\"<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lifelong learning \u2013 uczenie si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie to znaczy tak\u017ce uczenie si\u0119 w r\u00f3\u017cnych okresach \u017cycia. Gdy dopiero wchodzimy w \u017cycie zawodowe, gdy ju\u017c mamy mniejsz\u0105 lub wi\u0119ksz\u0105 praktyk\u0119 zawodow\u0105, ale te\u017c gdy swoje ju\u017c przepracowali\u015bmy, \u017cegnamy si\u0119 z etatem, wchodzimy w tak zwany wiek poprodukcyjny. Cho\u0107by z tego powodu LLL musi mie\u0107 r\u00f3\u017cne formy, pasuj\u0105ce do naszej aktualnej sytuacji, potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":202,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"normal-width-container","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"disabled","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-200","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/249.jpg",940,788,false],"landscape":["https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/249.jpg",940,788,false],"portraits":["https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/249.jpg",940,788,false],"thumbnail":["https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/249-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/249-300x251.jpg",300,251,true],"large":["https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/249.jpg",940,788,false],"1536x1536":["https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/249.jpg",940,788,false],"2048x2048":["https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/249.jpg",940,788,false]},"rttpg_author":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/author\/admin\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Aktualno\u015bci<\/a>","rttpg_excerpt":"Lifelong learning \u2013 uczenie si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie to znaczy tak\u017ce uczenie si\u0119 w r\u00f3\u017cnych okresach \u017cycia. Gdy dopiero wchodzimy w \u017cycie zawodowe, gdy ju\u017c mamy mniejsz\u0105 lub wi\u0119ksz\u0105 praktyk\u0119 zawodow\u0105, ale te\u017c gdy swoje ju\u017c przepracowali\u015bmy, \u017cegnamy si\u0119 z etatem, wchodzimy w tak zwany wiek poprodukcyjny. Cho\u0107by z tego powodu LLL musi mie\u0107 r\u00f3\u017cne…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3865,"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200\/revisions\/3865"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/media\/202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zainwestujwsiebie.pl\/cms\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}