Z tego tekstu dowiesz się:
- jakie jest stanowisko Ministerstwa Zdrowia w sprawie medycyny estetyczno-naprawczej
- jakie procedury wykonywać mogą wyłącznie odpowiednio wykwalifikowani lekarze
- na jaką podstawę prawną powołuje się resort zdrowia
- czy zabiegi medycyny estetycznej i naprawczej są świadczeniami podwyższonego ryzyka
„W związku z licznymi zapytaniami” – jak podkreśla w swym komunikacie – Ministerstwo Zdrowia przypomina, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, medycyną estetyczno-naprawczą zajmować się mogą wyłącznie lekarze specjaliści dermatologii i wenerologii oraz chirurgii plastycznej, ewentualnie inni lekarze i lekarze dentyści, którzy odbyli dodatkowe szkolenia w tym kierunku. Certyfikaty uzyskiwane na kursach i szkoleniach z zakresu procedur medycyny estetyczno-naprawczej – jak zaznacza MZ – świadczą wyłącznie o odbyciu takiego szkolenia, ale uprawnień do ich wykonywania nie dają.
Komunikat resortu zdrowia zamieszczony został także na portalu Bazy Usług Rozwojowych – wraz ze wskazówką, że z wszelkimi pytaniami dotyczącymi tej sprawy zwracać się należy do ministerstwa.
Kto może, a kto nie
Medycyna estetyczno – naprawcza to świadczenie zdrowotne, które wykonywać mogą wyłącznie lekarze z odpowiednią specjalizacją i z prawem do wykonywania zawodu na czas nieokreślony. Ministerstwo wskazuje, że z procedurami medycyny estetyczno-naprawczej wiąże się duże ryzyko wystąpienia powikłań, zagrożenia zdrowia i życia, a tylko lekarze mają odpowiednie kwalifikacje między innymi do przeprowadzenia wcześniejszego badania przedmiotowego i podmiotowego, przeprowadzenia dodatkowej diagnostyki, oceny zagrożeń związanych z zastosowaniem leków i wypełnień podawanych w drodze iniekcji, wykluczeniem przeciwwskazań oraz odpowiedniego reagowania w sytuacji pojawienia się powikłań.
Ministerstwo powołuje się tu na przepisy Ustawy z 5 grudnia 1996 o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 czerwca 2023 r. w sprawie umiejętności zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów, które formalizują medycynę estetyczno-naprawczą jako certyfikowaną umiejętność zawodową lekarzy i lekarzy-dentystów.
„Osobą nieuprawnioną do wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej jest każda osoba nieposiadająca kwalifikacji zawodowych lekarza, a zatem nieuprawnieni do ich wykonywania są pracownicy innych zawodów medycznych, kosmetolodzy, kosmetyczki i inne osoby pomimo, iż posiadają certyfikaty odbytych szkoleń z zakresu jakiejkolwiek procedury medycyny estetycznej. Uzyskane na szkoleniach czy kursach przez osoby nieuprawnione certyfikaty z zakresu procedur medycyny estetyczno-naprawczej świadczą wyłącznie o odbyciu takiego szkolenia, natomiast nie nadają uprawnień do ich wykonywania” – stwierdza komunikat.
Spis w standardzie
Wykaz procedur medycyny estetyczno-naprawczej podlegających certyfikacji zawarty został w zatwierdzonym przez MZ dokumencie „Minimalny standard przeprowadzania certyfikacji umiejętności zawodowej medycyny estetyczno-naprawczej przez organizatorów certyfikacji”. Dokument dostępny jest tu.
Minimalny standard wymienia następujące procedury:
- zabiegi z użyciem toksyny botulinowej,
- zabiegi z użyciem kwasu hialuronowego usieciowanego (wolumetria, liftingowanie, modelowanie),
- zabiegi z użyciem kwasu polimlekowego,
- zabiegi z użyciem hydroksyapatytu wapnia,
- zabiegi z użyciem polikaprolaktonu,
- mezoterapia z użyciem kwasu hialuronowego nieusieciowanego, aminokwasów, witamin, polinukleotydów, kolagenu, mikro- i makroelementów, peptydów, enzymów, koenzymu oraz leków w celu leczenia, odbudowy, rewitalizacji, profilaktyki przeciwstarzeniowej,
- zabiegi z użyciem osocza bogatopłytkowego i fibryny,
- urządzenia medyczne stosowane w medycynie estetyczno-naprawczej oparte na różnych technologiach posiadające certyfikaty medyczne zgodnie z rejestracją, w tym: lasery wysokoenergetyczne (lasery frakcyjne ablacyjne i nieablacyjne, CO2, Pico- i Nanosekundowe, Tulowy, KTP, pulsacyjny barwnikowy, Nd:YAG, Q-switch, Er:YAG , Er:glas, aleksandrytowy, diodowy, Excimer), IPL (również światło szerokopasmowe), radiofrekwencja mono- i bi-polarna, ultradźwięki, HI-FU, krioterapia, plazma, elektrochirurgia, karboksyterapia, lampa LED, fala uderzeniowa,
- peelingi medyczne średniogłębokie i głębokie oparte na dopuszczonych substancjach chemicznych
- wszelkie procedury iniekcyjne związane z podaniem leków: hialuronidaza, glikokortykosteroidy, fosfatydylocholina,
- procedury związane z medycyną naprawczą: zabiegi przywracające wygląd oraz przywracające funkcję po urazach, chorobach, operacjach w tym leczenie powikłań pozabiegowych i ich skutków
- procedury medyczne z użyciem nici medycznych, skleroterapia, lipotransfer, przeszczepianie autologicznej tkanki tłuszczowej, lipoliza iniekcyjna.
Dla kogo to urządzenie
Komunikat precyzuje także, że spis procedur zawarty w minimalnym standardzie nie obejmuje mezoterapii mikroigłowej i zabiegów wykonywanych na urządzeniach dopuszczonych do użytku przez inne osoby niż lekarze.
Właśnie kwestia użytkownika, określana przez producenta czy dystrybutora sprzętu, ma tu kluczowe znaczenie. MZ podkreśla, że producent bierze na siebie odpowiedzialność za bezpieczeństwo zdrowotne osób poddających się zabiegom: opisując w ulotce i procesie rejestracji urządzenia warunki zastosowania wyrobu oraz wskazując kwalifikację jego użytkowników. „Jeżeli zatem producent określa dane urządzenie, jako medyczne nie wskazując dodatkowych parametrów oraz kwalifikacji innych użytkowników to należy uznać, że urządzenie takie może być użytkowane wyłącznie przez lekarza lub w zależności od rodzaju urządzenia także przez innych pracowników medycznych (np. do celów rehabilitacji). Jeżeli z kolei producent urządzenia wskazuje w ulotce innych użytkowników niż lekarzy, to tym samym określa jego parametry użytkowania, jako nie stwarzające ryzyka zagrożenia zdrowia i wystąpienia powikłań” – czytamy w komunikacie.
Pełna treść komunikatu dostępna jest na stronie Ministerstwa Zdrowia: