Czy wiedza zdobywana na kursach, szkoleniach czy np. webinarach przydaje się? Przydaje się, i to bardzo. Tak przynajmniej wynika z raportu „Jak uczą się dorośli”. Znakomita większość ankietowanych, aż 94,7 procent, uznała, że to, czego nauczyli się w edukacji pozaformalnej wykorzystają albo już wykorzystali w pracy lub życiu osobistym. 91,4 procent uczestników sondażu stwierdziło, że to doświadczenie edukacyjne miało duże znaczenie dla ich rozwoju zawodowego i osobistego, a 90,7 proc. poczuło, że w ten sposób zrobili dla siebie coś ważnego.
Z tego tekstu dowiesz się m.in.:
- jakie są inspiracje do udziału w edukacji nieformalnej
- z jakich źródeł Polacy finansują udział w zajęciach
Raport przygotowali eksperci Instytutu Badań Edukacyjnych. To już druga edycja badania „Uczenie się dorosłych Polaków 2025”. Jego autorzy pod naukową lupę wzięli trzy podstawowe modele zdobywania wiedzy, czyli edukację formalną, pozaformalną i nieformalną, z których korzystali Polacy w wieku 18 – 69 lat. Z raportu wynika, że w ciągu 12 miesięcy poprzedzających rok badania, 63 procent Polaków przynajmniej raz podjęło działania związane z uczeniem się. Udział w poszczególnych formach jest przy tym dość nierównomierny
- najpopularniejsze jest uczenie się nieformalne, w którym uczestniczyło 48 proc. badanych.
- z nauką pozaformalną kontakt miało 31 proc.
- w edukacji formalnej uczestniczyło 8,1 proc.
- Edukacja nieformalna – zdobywanie wiedzy w codziennych kontaktach, w pracy, rodzinie, środowisku w sposób spontaniczny, niesformalizowany, także samokształcenie.
- Edukacja pozaformalna – poza systemem oświaty, realizowana na kursach, szkoleniach organizowanych przez firmy sektora usług rozwojowych, zorganizowana i sformalizowana
- Edukacja formalna – realizowana w instytucjach systemu oświaty: przedszkolach, szkołach, uczelniach wyższych, według ściśle ustalonych programów i zasad formalnych
Formy pozaformalne
Pozostańmy przy tym środkowym typie, czyli edukacji pozaformalnej, obejmującej między innymi kursy, szkolenia czy warsztaty. To ten rodzaj działań edukacyjnych, który w największym stopniu związany jest z naszą pracą zawodową.
- Aż 75,7 procent ankietowanych stwierdziło, że korzystanie z pozaformalnych usług edukacyjnych związane było z ich pracą albo miało związek z rozwojem zawodowym.
- W grupie wiekowej nieco ograniczonej, za to ściślej obejmującej wiek aktywności zawodowej: 25 – 64 lata, aż 82,5 proc. wskazało na związek z pracą.
- W tej sytuacji nie dziwi, że aż w 46 proc. przypadków, sam pomysł poszerzenia wiedzy wyszedł od pracodawców.
A jaka forma kształcenia pozaformalnego jest najpopularniejsza? Tu lider jest jeden: kursy, szkolenia i warsztaty stacjonarne.
Różnie rozkłada się czas poświęcony na uczenie się pozaformalne. Najczęściej to:
- od 9 do 30 godzin w skali roku (37,9 proc,)
- 31 – 100 godzin (21,2 proc.)
- oraz 3-8 godz. (19,5 proc.)
Efekty korzystania z tego typu edukacji oceniane są generalnie bardzo dobrze. Z opinią, że wiedza wykorzystana zostanie w pracy albo życiu osobistym zdecydowanie zgadza się oraz raczej zgadza się łącznie 94,7 proc. badanych a 90,7 proc. zdecydowanie lub raczej zgadza się, że nauka tego typu to zrobienie dla siebie czegoś ważnego.
Bariera jest w nas
No dobrze, a co ogranicza korzystanie z oferty edukacyjnej? Tu sprawa jest ciekawa, bo według autorów raportu, większe znaczenie mają tu względy wewnętrzne, leżące po stronie osób, które potencjalnie mogłyby z edukacji pozaformalnej korzystać, niż ograniczenia zewnętrzne – strukturalne lub ekonomiczne. Otóż okazuje się, że główną przeszkodą jest braki chęci a może także odczuwanej potrzeby skorzystania z takiego rozwoju. I świadomości, ile się w ten sposób traci.
Autorzy raportu ujmują to tak: „główną deklarowaną przyczyną niepodejmowania uczenia się pozaformalnego, niezależnie od wieku, był sam fakt nierozważania udziału w takich działaniach (…). Wyniki te świadczą o dość niskim poziomie świadomości w zakresie koncepcji uczenia się przez całe życie wśród ogółu badanych. Brak rozważania takiej aktywności lub poczucie, że już posiadane kompetencje są „wystarczające”, mogą wynikać z niewielkiego zakorzenienia się tej idei w społeczeństwie, braku zachęt ze strony pracodawców, braku wizji długoterminowego rozwoju i kariery, czy też z ograniczonej dostępności poznawczej instytucjonalnych sposobów uczenia się przez całe życie”.
I kto za to wszystko płaci?
Na koniec przyjrzyjmy się sprawom finansowym. Skąd Polacy biorą pieniądze na udział w pozaformalnej edukacji? Tu wiele zależy do wieku.
W całej analizowanej grupie najważniejsze źródła finansowania to:
- środki pracodawcy lub pozyskane przez pracodawców na cele szkoleniowe: 51,6 proc.
- środki własne/budżet domowy: 29,9 proc.
- fundusze państwowe lub unijne: 9,3 proc.
Natomiast w grupie najmłodszej (18-24 lata ) te proporcje są odwrotne. Wśród młodych ludzi udział środków własnych rośnie do 46,3 proc., natomiast udział pieniędzy od pracodawcy spada do 28 proc.
A jeśli już jesteśmy przy pieniądzach to przypomnijmy, że w ramach projektu Kierunek – Rozwój uzyskać można dofinansowanie w wysokości nawet do 90 procent kosztów usług rozwojowych – kursów, szkoleń czy studiów podyplomowych.